Ik ben Buhron begonnen omdat de polijstdoeken die ik probeerde rvs wel konden laten glanzen, maar de fijne krasjes bleven er vaak gewoon in zitten.
De sieraden zagen er schoner uit, maar niet per se beter. In direct licht zag je nog steeds hetzelfde troebele oppervlak en dezelfde kleine lijntjes.
Ik wilde iets maken dat meer deed dan vingerafdrukken of oppervlakkig vuil weghalen. Het moest krasjes op een gecontroleerde manier verminderen, zonder polijstmachine en zonder bezoek aan de juwelier.
Dat kostte vijf jaar testen.
De armband in deze video is van gepolijst rvs en zit vol microkrasjes van dagelijks dragen. Niets dramatisch, gewoon het soort fijne lijntjes waardoor een spiegelend oppervlak langzaam dof wordt.
Je ziet het oppervlak veranderen terwijl ik Buhron gebruik. De eerste doek doet het eigenlijke polijstwerk. De microvezeldoek haalt daarna de resten weg en brengt de reflectie terug.
Die tweede stap is belangrijk. Direct na het polijsten kan het metaal donker of een beetje wazig lijken, omdat er nog residu op ligt. Pas bij het naboenen zie je wat er echt veranderd is.
Dit is waarschijnlijk het belangrijkste om te begrijpen voordat je krassen uit rvs probeert te halen. Poetsen haalt weg wat op het sieraad ligt: huidvet, zeepresten, cosmetica, vingerafdrukken en vuil. Polijsten werkt op het metaaloppervlak zelf.
Een kras is geen laagje dat je eraf kunt wassen. Het is een fysieke beschadiging in het oppervlak. Het licht valt anders op dat oneffen stukje en daardoor zie je de lijn. Om die lijn te verminderen moet het omliggende oppervlak heel licht verfijnd worden, zodat het licht weer gelijkmatig weerkaatst.
Daarom kunnen reinigingsmiddelen rvs er frisser uit laten zien zonder veel aan de krassen te doen.
Fijne krasjes kun je vaak flink verminderen. Diepe krassen zijn een ander verhaal.
Een haarfijne kras die je vooral onder een schuine lichtinval ziet, is een goede kandidaat voor polijsten met de hand. Een iets stevigere oppervlaktekras kan ook verbeteren, al kost dat meestal een paar gecontroleerde rondes.
Voel je de kras duidelijk met je nagel, dan is hij waarschijnlijk te diep om er met een doek helemaal uit te krijgen. Om hem te laten verdwijnen zou je veel meer van het omliggende metaal moeten wegnemen.
Op dat punt is verbetering een realistischer doel dan volledige verwijdering.
Een doek kan ook geen deuk herstellen, geen beschadigde rand opbouwen en geen verdwenen verguldlaag terugbrengen. Daar is vakwerk voor nodig.
Dat iets van rvs gemaakt is, betekent niet automatisch dat het gepolijst mag worden.
Kijk eerst of het oppervlak gepolijst, geborsteld, mat, verguld of gecoat is.
Een gepolijst oppervlak weerkaatst het licht helder en lijkt soms bijna een spiegel. Fijne, willekeurige krasjes onderbreken die reflectie en maken het geheel dof of troebel.
Dit is precies het soort oppervlak waar Buhron voor gemaakt is.
Een geborsteld oppervlak heeft bewuste lijnen die allemaal dezelfde kant op lopen. Die lijnen horen bij de afwerking. Het zijn geen krassen die je eruit moet halen.
Als je een polijstdoek op geborsteld rvs gebruikt, kun je die lijnen gladstrijken en een glimmende plek creëren. Dat valt vaak méér op dan de oorspronkelijke kras.
Dit speelt vooral bij horlogebanden, waar gepolijste en geborstelde schakels vaak direct naast elkaar zitten.
Ga er niet vanuit dat elk zilver- of goudkleurig sieraad massief metaal is. Sommige sieraden hebben een dunne verguldlaag of gekleurde coating over een ander materiaal.
Polijsten is een vorm van gecontroleerde afschuring. Bij verguld sieraad kan herhaald polijsten die buitenlaag uiteindelijk doorslijten.
Gebruik Buhron niet op verguld, gerhodineerd, mat, geborsteld of gecoat oppervlak.
Was het sieraad met milde zeep en lauwwarm water. Zo haal je vetten en losse deeltjes weg voordat je begint met polijsten.
Let op de ruimtes tussen armbandschakels en rond sluitingen. Eén klein deeltje dat onder de doek terechtkomt, kan tijdens het werken nieuwe krassen maken.
Spoel het sieraad goed af en droog het volledig.
Houd het sieraad bij een lamp of raam en verander langzaam de hoek. Zo zie je het kraspatroon veel beter en herken je de plekken die echt aandacht nodig hebben.
Misschien blijkt het oppervlak helemaal niet diep bekrast te zijn, maar simpelweg vol lichte streepjes die samen een doffe indruk geven.
Zitten gepolijste en geborstelde delen naast elkaar, plak het geborstelde deel dan af met tape met lage kleefkracht, of laat het helemaal met rust.
Houd de polijstdoek op het gepolijste metaal. Wrijf niet over stenen, email, horlogeglas, bedrukte details of gecoate delen.
Begin aan de binnenkant van een ring, de achterkant van een hanger of een armbandschakel die je niet meteen ziet.
Doe een paar gecontroleerde bewegingen en boen het daarna na. Zo zie je hoe het metaal reageert voordat je aan het meest zichtbare deel begint.
Druk de polijstdoek stevig genoeg aan om contact te houden met het oppervlak, maar behandel hem niet als een schuurspons.
Meer druk is niet altijd beter.
Elk schurend proces neemt een klein beetje materiaal weg. Herhaald en agressief polijsten kan scherpe randen langzaam afronden of de overgang tussen twee afwerkingen vervagen.
Werk in korte rondes. Polijst een deel, boen het na en bekijk het resultaat voordat je verdergaat.
Boen het oppervlak na met de losse microvezeldoek, nadat je de geïmpregneerde Buhron-doek hebt gebruikt.
Daarmee haal je het donkere residu weg en komt de afwerking eronder tevoorschijn. Blijf naboenen tot het oppervlak schoon aanvoelt en de reflectie helderder wordt.
Beoordeel het resultaat pas ná deze stap.
Het doel is niet om eindeloos achter dat ene overgebleven lijntje aan te gaan.
Zijn de algemene waas en de fijne krasjes verbeterd maar blijft er één diepere kras zitten, dan kun je meestal beter stoppen. Genoeg metaal wegnemen om de bodem van een diepe kras te bereiken, verandert de vorm vaak meer dan de kras zelf doet.
Weten wanneer je moet stoppen hoort bij goed polijsten.
Een van de oudste lessen uit de metaalbewerking is dat agressief polijsten scherpe randen afrondt.
Horlogemakers waarschuwden daar ruim een eeuw geleden al voor. Hun gereedschap was anders, maar het probleem was hetzelfde. Schurend materiaal raakt niet alleen de kras. Het werkt ook in op het metaal eromheen.
Dat betekent niet dat polijsten met de hand gevaarlijk is als je het zorgvuldig doet. Een fijne polijstdoek neemt langzaam materiaal weg, waardoor je veel meer controle hebt dan met een snelle machine.
Het betekent wél dat je het resultaat regelmatig moet bekijken in plaats van door te wrijven en er het beste van te hopen.
Het donkere residu dat tijdens het polijsten ontstaat, is normaal.
Het kan polijstmiddel bevatten, vetten, vervuiling van het oppervlak en microscopisch materiaal dat vrijkomt terwijl het oppervlak verfijnd wordt.
Het betekent niet automatisch dat het sieraad beschadigd raakt of dat de buitenlaag eraf gaat.
Was de geïmpregneerde Buhron-doek niet. Wassen spoelt juist de ingrediënten weg die hem laten werken. De losse microvezeldoek kun je wel wassen als dat nodig is, zolang er geen zandkorrels of wasverzachter bij komen.
Rvs polijsten met tandpasta wordt vaak aangeraden als mensen zoeken hoe je krassen uit rvs haalt.
Sommige tandpasta's bevatten schurende deeltjes, dus het idee komt niet helemaal uit de lucht vallen. Het probleem is dat tandpasta gemaakt is voor tanden, niet voor het behouden van een spiegelende afwerking op sieraden.
Verschillende formules bevatten verschillende deeltjes en toevoegingen. Whitening-tandpasta is daarin extra onvoorspelbaar. In plaats van een paar krasjes netjes te verminderen, kun je er een groter troebel vlak aan overhouden.
Baking soda kan wat oppervlakteresten weghalen, maar het is geen gecontroleerd systeem om fijne sieraden mee te polijsten.
Ik heb Buhron niet gemaakt omdat huis-tuin-en-keukenmiddelen nooit tegen metaal aan zouden mogen. Ik heb het gemaakt omdat het resultaat gecontroleerder en consistenter hoort te zijn dan experimenteren met spullen uit de badkamer of de keuken.
Fijne krasjes op gepolijste rvs horlogeschakels of gepolijste delen van de kast kun je soms met dezelfde methode verminderen.
Controleer eerst of de kras echt in het metaal zit. Een metaalpolijstdoek haalt geen krassen uit saffierglas, mineraalglas of acrylglas.
Breng ook eerst in kaart welke delen geborsteld zijn en welke gepolijst. Polijst je over beide heen, dan verander je het oorspronkelijke ontwerp van het horloge.
Bij waardevolle, verzamelbare of moeilijk te vervangen horloges is professioneel herstel vaak de veiligere keuze. Een specialist kan de oorspronkelijke vorm behouden en het juiste geborstelde en gepolijste patroon opnieuw aanbrengen.
Polijsten lost trouwens geen loszittende band op. Die speling komt meestal door slijtage rond de pennetjes, schroefjes en schakelgaten, niet door krassen op het zichtbare oppervlak.
De grootste les was dat polijsten niet draait om het sterkst mogelijke schuurmiddel. Het draait om controle.
De doek moet zichtbaar verschil maken op fijne krasjes, maar degene die hem gebruikt ook genoeg tijd geven om te zien wat er gebeurt en zelf te bepalen wanneer het genoeg is. Die balans kostte veel meer tijd dan ik had verwacht.
Tegen de tijd dat anderen Buhron gingen gebruiken, had ik zoveel tests en onafgemaakte versies gezien dat ik het zelf niet meer als een simpele polijstdoek ervoer. Daarom betekenden de eerste reacties zoveel. Mensen gebruikten het thuis op sieraden die ze al hadden en zagen het oppervlak met eigen ogen veranderen.
De klant blijft de belangrijkste persoon in dat verhaal. Buhron is alleen het gereedschap. Het resultaat is dat je naar een bekraste armband kunt kijken, begrijpt wat je veilig kunt verbeteren en de afwerking terugbrengt zonder machines.
Rvs is sterk, maar gepolijste oppervlakken blijven krasjes oplopen zolang je het sieraad draagt.
Bewaar sieraden apart in plaats van meerdere stuks samen in één doosje. Houd gepolijste sieraden weg bij sleutels, steen, keramiek en andere harde voorwerpen.
Maak het sieraad schoon wanneer het vuil is, maar polijst het niet elke keer dat je het poetst. Polijsten hoort een incidentele stap te zijn, voor als de fijne krasjes je echt gaan storen.
Een sieraad hoeft niet ongedragen te blijven om goed verzorgd te zijn. Het doel is dat je ervan geniet, het onderhoudt en de afwerking terugbrengt wanneer dat nodig is.
Rvs is sterk, maar gepolijst rvs krijgt door dagelijks contact alsnog fijne krasjes. Op hoogglans afwerkingen vallen die meer op, omdat de reflectie juist heel gelijkmatig moet zijn.
Fijne krasjes kun je vaak verminderen door zorgvuldig te polijsten. Diepe krassen worden meestal alleen minder zichtbaar en vragen soms om professioneel herstel.
Ja, mits het oppervlak massief, ongecoat en oorspronkelijk gepolijst is. Gebruik dezelfde methode niet op geborsteld, mat, verguld of gecoat oppervlak.
Een geschikte polijstdoek kan haarfijne lijntjes en fijne oppervlaktekrasjes verminderen. Hij kan geen diepe groef vullen, geen deuk herstellen en geen verdwenen metaal terugbrengen.
Was een geïmpregneerde polijstdoek niet, tenzij de fabrikant uitdrukkelijk zegt dat het mag. Water en wasmiddel spoelen de actieve polijstingrediënten eruit.
Alleen wanneer het nodig is. Poets je sieraden regelmatig, maar polijst ze gericht, wanneer de zichtbare krassen of de doffe glans je gaan storen.
Buhron is niet gemaakt om sieraden voor altijd vrij van slijtage te houden. Sieraden die gedragen worden, krijgen altijd nieuwe krasjes.
Ik wilde een polijstdoek maken die beter werkt op fijne krasjes, makkelijk te controleren blijft en mensen in staat stelt gepolijst metaal thuis op te knappen.
Vijf jaar ontwikkeling kwam uiteindelijk neer op een simpel proces. Controleer de afwerking. Maak eerst schoon. Polijst in korte rondes. Boen na voordat je oordeelt. Stop wanneer het oppervlak niet meer verbetert.
De doek doet het polijsten. Het kennen van het oppervlak beschermt het sieraad.
Lees meer
Verliest een munt zijn waarde als je hem schoonmaakt? Ja, een munt poetsen kan de waarde vernietigen. Dat is het eerlijke antwoord. Maar niet elke munt is een verzamelmunt. Een zeldzame proefmunt,...
Het glas van de Casio F 91W is gemaakt van resin, dus kunststof. Daardoor gedragen krassen zich anders dan op metaal of mineraalglas. Hier leggen we uit waarom dat zo is en hoe je fijne krasjes met...